 |
VESAİK MUKABİLİ
( Evrak karşılığı )
İhracatçı firmalar bazı
ihracat yüklemelerinde alıcı
olarak alıcı firmanın bankasını
göstererek mallarını banka adına
gönderirler. Bu yüklemelerde
orijinal ATR, fatura ve alıcının
düzenlenerek kendisine gönderilmesini
istediği tüm evraklar mal beraberi
değil bankalar aracılığı ile
gönderilir. Bu yüklemelere vesaik
mukabili yükleme denir. Mallar
yurtdışına gittiğinde teslim
edilmeden önce mutlaka bankadan
ödemenin garanti edildiğine
dair yazılı bir evrak almadan
kesinlikle teslim edilmez .
GÜMRÜK ÇIKIŞ
BEYANNAMESİ
Tüm ülkelere taşınacak
ürünle ilgili bütün bilgileri
içeren İhracatçılar Birliği
ve çıkış yapılacak gümrüğün
onayladığı belge.
POZİSYON DOSYASI
Göndericinin, alıcının
ve mal detaylarını içeren mal
faturası, konşimento, ordino,
ATR/Menşe vs. evraklarının bulunduğu
üzerinde pozisyon numarasının
belirtildiği dosyadır.
KONŞİMENTO
(CMR) TALİMATI
İhracatçı firma adı
ve adresi, ithalatçı firma adı
ve adresi, malın teslim edileceği
yer, yükleme yeri, tarih, mal
cinsi, ambalaj cinsi ve adedi,
brüt kilo, telim şekli ve araç
plaka bilgilerini içerir. Gönderen
ve alıcı firmanın yapmış oldukları
anlaşmalara göre düzenlenir.
İhracatçı firma, ihracatçı firmanın
gümrükçüsü veya imalatçı firmalar
tarafından hazırlanır ve nakliyeciye
iletilir .
KONŞİMENTO
Konşimento, taşıma amacıyla
yükün nakliyeciye teslim alındığını
gösteren bir belgedir. Bu belge
ile yük üzerinde taşıma hizmetinden
doğan edim ve sorumluluklar
taşıyana geçer. Dolayısıyla
konşimento taşıma, teslim alma
ve teslim etme koşulları bulunur.
Hukuki bir belge niteliği taşıyan
bu akit alıcı tarafından tasdik
edildikten sonra satıcıya ibraz
edilir.
FREIGHT
PREPAID
Navlun ödemesinin İhracatçı
firma tarafından yapılacağını
anlatan uluslararası bir terimdir.
NAVLUN
Uluslararası taşıma
bedelidir.
|
yukarı  |
DOLAŞIM
BELGELERİ (Movement Certificates)
ATR-Dolaşım
Belgesi (Movement Certificate,
ATR)
Türkiye ile AB arasındaki
ortaklık anlaşmasının bir gereği
olarak, Türkiye 'de serbest dolaşım
hakkına sahip ürünler AB ülkelerinde
de serbest dolaşım hakkına sahiptir.
Bunlardan sanayi ürünlerinin Türkiye'den
AB ülkelerine ithal edilmesinde
KDV dışında bir vergi ödenmesi
söz konusu değildir (zaman gündeme
gelen anti damping vergisi Hariç).
Ayrıca Türkiye'de serbest dolaşımda
bulunan tarım ve işlenmiş tarım
ürünlerinin AB ülkelerine girişinde
çeşitli tavizlerden yararlanılması
söz konusudur. Türkiye de serbest
dolaşımda bulunan sanayi ürünlerinin
AB ülkelerinde de serbest dolaşımını
sağlayan yada Türk menşeli ürünlerin
AB ülkelerine ithalinde belirli
tavizlerden yararlanılmasını sağlayan
belgelere ATR belgesi denilmektedir.
ATR belgeleri firmalar tarafından
tanzim edilip, Ticaret Odaları
tarafından onaylanmakta ve ihracatın
yapıldığı Gümrük idareleri tarafından
vize edilmektedir. Basitleştirilmiş
usul çerçevesinde ''onaylanmış
ihracatçı statüsüne'' sahip olan
firmalar kendi ATR belgelerini
kendileri vize edebilmektedir.
AB ülkelerinde serbest
dolaşan sanayi ürünlerin veya
çeşitli tavizlerden yararlanan
ürünlerin Türkiye'ye ithal edilmesinde,
bu ürünlerim AB ülkelerinden birinden
alınmış bir ATR belgesi ile ithal
edilmesi durumunda, Türk gümrüklerinde
de KDV dışında bir vergi tahsilatı
yapılmamaktadır veya gerekli tavizler
sağlanmaktadır.
EUR-1
Dolaşım Belgesi (Movement Certificate,
EUR-1)
EUR-1 Dolaşım belgelerinin
fonksiyonu, ATR belgelerinin fonksiyonu
ile aynıdır. EUR-1 belgeleri aşağıdaki
ticari işlemlerde kullanılmaktadır:
- EFTA ülkeleri ile Türkiye arasında
yapılan ticaret,
- Türkiye ile AB ülkeleri arasında
AKÇT (Avrupa Kömür Çelik Topluluğu)
ürünlerini kapsayan Serbest Ticaret
Anlaşması ile ilgili ürünlerin
ticareti,
- Serbest Ticaret Anlaşması yapılan
ülkelerle yapılan ticaret.
INF-2 Belgesi
(INF-2 Certıficate)
Türkiye de serbest dolaşımda
bulunan girdilerin önce bir üçüncü
ülkeye gönderilip burada işçiliğe
tabi tutulması, işlenmiş ürünlerin
AB ülkelerine ihraç edilmesi işlemlerinde
nihai ihraç ürünü bünyesinde yer
alan serbest dolaşım hakkına sahip
Türk girdisinin Gümrük vergisinden
muaf tutulmasını sağlayan bir
belgedir. Bu belgeler Türkiye'de
gümrük idareleri tarafından düzenlenip
vize edilmektedir.AB Gümrük Alanında
serbest dolaşımda bulunan bir
ürünün, üçüncü bir ülkede hariçte
işçiliğe tabi tutulmak üzere ihraç
edildikten sonra , işlem görmüş
ürünlerin Türkiye'ye ithal edilmek
istenmesinde, bunların AB ülkeleri
tarafından düzenlenip onaylanan
INF-2 belgeleri ile birlikte dolaşmaları
durumunda, işlenmiş ürünler bünyesindeki
AB menşeli ürünler için Gümrük
Vergisi uygulanmamaktadır; yani,
sadece üçüncü ülkede yaratılan
katma değer için Gümrük Vergisi
tahsili söz konusudur.
MENŞE ŞEHADETNAMESİ
(Certificate of Origin)
GATT'ın koyduğu prensipler
çerçevesinde, Dünya Ticaret Örgütüne
üye ülkelerin genelde birbirine
benzeyen menşe kuralları bulunmaktadır.
Ülkeler birbirinden yaptığı ithalatlarda
ithal ürünlerinin hangi ülke menşeli
olduğunu bilmek isterler. Çünkü,
ithalat işlemlerinde, ürünlerin
menşeine göre muameleye tabi tutulması
gerekmektedir.Uluslararası ticarete
konu olan ürünlerin menşeini belirten
belgelere menşe şehadetnamesi
denilmektedir. Türkiye'den ihraç
edilen ürünler için bu belgeler
firmalar tarafından tanzim edilmekte,
Ticaret Odaları tarafından onaylanmaktadır.
Bazı ülkeler, menşe şehadetnamelerinin,
kendi mahali konsoloslukları tarafından
tasdik edilmesini isteyebilmektedirler.Türkiye'ye
ithal edilecek mallar üçüncü bir
ülkenin liman veya serbest bölgesinden
yüklenecek olursa, menşe şahadetnamesinin
mahalli Türk konsolosluğu tarafından
onaylanmış olması zorunludur.
Menşe şehadetnamelerinde
bulunması gereken bilgiler ;
- Gönderici, -Alıcı, - Malın cinsi,
özelliği, - Ambalaj şekli, - Koli
adedi, - Kolilerin marka ve numarası
- Malın net ve brüt ağırlığı,
- Malın ünite fiyatı, - Malın
değeri (FOB, CF, CFR vb.) -Malın
yüklendiği aracın ismi ve hareket
tarihi
- Yükleme limanı veya yükleme
yeri - Mal Türkiye'de geçirdiği
değişiklik dolayısı ile Türk menşeli
sayılıyorsa bu hususun açıklanması.
yukarı 
|
MENŞE
ŞEHADETNAMESİ TÜRLERİ
Özel Menşe Şehadetnamesi
(FORM-A)
GATT prensipleri çerçevesinde,
bazı ülkelerin (özellikle sanayileşmiş
ülkeler) gelişmekte olan ülkelerden
sanayi malları ithalatında, bu
ülkelerin sanayileşmesine katkı
sağlamak amacıyla belirli preferanslar
sağlayabilmeleri için gerekli
olan bir menşe şehadetnamesi türüdür.
Gelişmekte olan ülkelere bu anlamda
preferans sağlayan ülkeler şunlardır:ABD,
Japonya, Yeni Zelanda, Norveç,
İsviçre, Kanada ,Avustralya, Rusya,
Polonya, Çek ve Slovak Cumhuriyetleri.
Türkiye'den ihraç edilen ürünler
için gerekli özel menşe şehadetnameleri,
firmalar tarafından tanzim edilmekte,
ticaret odaları ve Dış Ticaret
Müsteşarlığı'na bağlı taşra birimleri
tarafından onaylanmaktadır.
ABC Formu
Sadece ticaret odaları tarafından
onaylanan ve çeşitli ülkelere
her türlü ürünün ihracatında kullanılan
menşe şehadetnamesi türüdür.
GATT Menşe
Şehadetnamesi
Gelişmekte Olan Ülkeler Arası
Ticaret Müzakerelerine Dair Protokol
kapsamında düzenlenen bir menşe
şehadetnamesi türüdür.
KONTROL BELGESİ
- 1 (Inspection Certificate-1)
Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler
ve Standardizasyon Rejimi Kararı
ve Yönetmelikleri gereği, bu mevzuatla
belirlenmiş tarım ürünlerinin
ihracatında kullanılan bir belgedir.
Bu tür malların ihracatı söz konusu
olduğunda, bunların TSE tarafından
belirlenmiş standartlara uygun
olduğunun belgelenmesi gerekmektedir.Bu
belgelendirme işlemi, Dış Ticaret
Müsteşarlığı Standardizasyon Genel
Müdürlüğü Dış Ticarette Standardizasyon
Denetmenlikleri tarafından yapılmaktadır.
KONTROL
BELGESİ - 2 (Inspection
Certificate-2)
Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler
ve Standardizasyon mevzuatında
belirlenmiş bazı tarım ürünlerinin
ithalatında uygulanan bir denetim
belgesidir. Bu kapsamdaki ürünleri
ithal etmek isteyen firmalar,
bunları fiilen ithal etmeden önce
Dış Ticarette Standardizasyon
Denetmenlikleri'ne, ithalat konusu
malın bir numunesi ile baş vurararak
Kontrol Belgesi'ni almak zorundadırlar.
Bu kontrol belgesi de ithalat
konusu malların TSE tarafından
belirlenmiş standarda uygun olup
olmadığını belirlemeye yaramaktadır.
TSE tarafından belirlenen standartlara
uygun olmayan malların ithalatına
izin verilmemektedir.
KALİTE BELGESİ
Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler
ve Standardizasyon Mevzuatı'nın
yürürlüğe girmesi ile, çok sayıda
sanayi ürününün Türkiye'ye ithalatında
uygunluk denetimi yapılmaya başlanmıştır.
Uygunluk denetimine tabi malları
ithal etmek isteyen firmalar,
bunların TSE tarafından belirlenen
standartlara uygunluğunu belgelemek
zorundadırlar. Mallar fiilen ithal
edilmeden önce numuneleri alınmak
ve TSE tarafından teste tabi tutulmak
suretiyle bu uygunluk belgeleri
verilmektedir. Test ve belgelendirme
uygulaması, ithalat konusu malların,
insan bitki ve hayvan sağlığı
açısından zararlı bir etki taşımadığını,
çevreye zarar vermediğini, güvenlik
ve asayişle ilgili olumsuz etkilerinin
bulunmadığını belgelemek amacını
gütmektedir. Ayrıca tüketicinin
korunması açısından da bu belgenin
gerekliliğine inanılmaktadır.
Standartlara uymayan malların
ithalatına izin verilmemektedir.
Çok sayıda sanayi ürünün ithalinde
uygunluk belgesi aranılmaktadır.
Bunlar bir liste halinde Dış Ticarette
Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon
Tebliği'nin eki olarak yayımlanmış
olup, ithali zorunlu standarda
tabi mallar olarak anılmaktadır.
Bunlardan az sayıda tekstil ve
hazır giyim ürününün ithalatı
zorunlu standarda tabidir. Pamuk
ipliği,pamuklu fitilli kadife,
kadın çorapları, elektrikli battaniyeler
bunlar arasında önemli kalemleri
teşkil etmektedir. Ayrıca tekstil
sanayinde girdi olarak kullanılan
çok sayıda boyar ve kimyasal maddenin
ithalatı standarda tabi bulunmaktadır.
TS-ISO-9000, AQAP, GMP (Good
Manufacturing Practises) belgesi
veya İmalat Yeterlilik Belgesi
sahibi firmaların yapacağı ithalatlarda
uygunluk belgesi aranmamaktadır.
Ayrıca dahilde işleme izin belgeleri
kapsamında Türkiye'ye geçici olarak
ithal edilen ve işlendikten sonra
tekrar ihraç edilecek olan mallar
için uygunluk belgesi gerekmemektedir.Herhangi
bir ürünü ithal etmeyi düşünen
firmaların, ithalat konusu olacak
ürünün zorunlu standart denetimine
tabi olup olmadığını tespit etmeleri,
eğer, zorunlu standarda tabi ise
TSE'nin ithalat konusu malla ilgili
olan standardını inceleyerek,
ithalat esnasında bir sorunla
karşılaşıp karşılaşmayacakların
önceden bilmeleri kendileri açısından
yararlı olacaktır.
yukarı 
|
SAĞLIK
SERTİFİKASI (Phytosanitary Certificate)
Bitki ve bitkisel ürünlerin
ihracatında kullanılan bir belge
olup, hem Türk gümrüklerinden
malların çıkış işlemlerinin
yapılabilmesi , hem de ithalatçı
ülke gümrüklerinde giriş işlemleri
için kullanılan uluslararası
geçerliliği olan bir belgedir.
Bu belge ihraç konusu ürünün,
her türlü hastalık ve zararlıdan
arındırılmış olduğunu, tüketime
uygun olduğunu kanıtlamak amacıyla
kullanılmaktadır.Bitki Sağlık
Sertifikaları , Zirai Karantina
Teşkilatı veya Tarım ve Köy
işleri Bakanlığı il müdürlükleri
tarafından kendilerine ibraz
edilen numunelere dayanılarak
verilmektedir.
- Veteriner Sertifikası (Veterinary
Certificate)
- Helal Belgesi (Helal Certificate)
- Radyasyon Belgesi (Radiation
Certificate)
- Boykot/Kara Liste Sertifikası
KONSOLOSLUK
FATURASI (Consular Invoice)
Malın gideceği ülkenin konsolosluğu
tarafından mal menşei birim
fiyatı ve mal değerinin onaylandığı
faturalardır. Onay konusu faturalar
ithalat' çı ülkelerin konsolosluklarından
elde edilmektedir. Bu tür bir
uygulamanın nedeni, ithalatçı
ülkenin düşük faturalarla mal
bedellerinin düşük gösterilmek
suretiyle vergi kaçaklarının
önlenmesidir.
TASDİKLİ
FATURA (Legalized/Certified
Invoice)
İhracatçı firma tarafından yabancı
alıcıya kesilmiş olan ticari
faturanın ithalatçı ülkelerin
konsolosluğuna onaylatılması
neticesinde tasdikli fatura
elde edilmiş olur. Bu tür bir
uygulamada temel amaç, ithalatçı
ülkenin vergi tahsilatı ile
ilgili kaygılarını gidermektir.
TAŞIMA
BELGELERİ
Uluslararası ticarette malların
bir ülkeden bir başka ülke yada
ülkelere sevk edilmesi söz konusudur.
Bu sevkiyatlarda, taşıtan ile
taşıyıcının sorumluluk ve yükümlülüklerinin
belirlenmesi gerekmektedir.
Bu belirleme, taşıma belgeleri
ile yapılmaktadır. Bu açıdan
taşıma belgelerinin aşağıda
belirtilen özelliklere sahip
olması gerekmektedir.
- Taşıyıcı firma veya acentesi
tarafından düzenlemeli ve imzalanmalıdır.
- Malların sevk tarihi belirtilmelidir.Bu
tarih,- Tahsil belgelerinin
bankaya verilişi,- Sigorta süresinin
işlemeye başlaması,- Malların
hasara uğrama veya kaybolma
risklerinin satıcıya mı alıcıya
mı ait olduğunun belirlenmesi
açısından önem taşımaktadır.
- Taşıma belgeleri temiz olmalıdır.-
Yani taşıta yüklenen malların
ambalajının bozuk, malların
akıntılı sızıntılı vb. olduğuna
dair bir ifade içermemelidir.Bu
tür bir ifade içeren taşıma
belgeleri "kirli"
olarak addolunmaktadır.- Taşıma
belgeleri bayat olmamalıdır.
Yani,
- Zamanında alıcının eline ulaşmalıdır.
- Zamanında bankaya verilmelidir
- Taşıma belgeleri ihbar kaydını
taşımalıdır. Yani,
- Alıcı yada adına hareket edenler
"notify" bölümünde
belirtilmelidir.
- Deniz konşimentolarında malların
güverteye yüklendiği ifadesi
yer almamalıdır.
- Bazı taşıma belgeleri birden
fazla orjinal set halinde düzenlenmektedir.
Bu durumda her orjinal nüsha
üzerine kaçıncı nüsha olduğu
belirtilmelidir. (1/3, 2/3,
3/3 gibi)
- Navlun'un ödenip ödenmediği
belge üzerinde belirtilmelidir.
TAŞIMA
BELGELERİ TÜRLERİ
1 - Deniz konşimentosu
(Marine bill of lading, Ocean
bill of lading, Bill of lading):Devir
yönünden 3'e ayrılır.
-
Nama yazılı (straight B/L)
-
Emre yazılı (order B/L)
-
Hamile yazılı (bcarer B/L)
Gemiye yüklenip yüklenmemeyi
belirtmesi açısından 2'ye ayrılır
-
Tesellüm konşimentosu (Received
for shipmen B/L)
-
Yükleme konşimentosu (on board
B/L)
Özellikli Konşimentolar
-
Tek konşimento (Through B/L)
-
Kara + Deniz, Deniz + Kara,
Kara + Deniz + Kara
şeklindeki taşımaları tek bir
konşimentoda toplamaktadır
-
Kombine Nakliyat Konşimentosu(Combined
Transport B/L)
-
Konteynır Konşimentosu (Container
B/L)
-
Düzgün Hat Konşimentosu (Liner
B/L)
-
Kısa Konşimento (Short from,
Blank back B/L)
-
Tanker Konşimentosu (Tanker
B/L)
-
Ciro Edilemez Konşimento (Non-Negotiable
B/L)
-
Navlun Sözleşmesine Dayalı Konşimento(CharterParty
B/L)
-
Kaptan Mektubu (Mate's reccipt)
2 - Hava Yolu Konşimentosu (Air-Waybill-Aws)
3 - Demir Yolu Hamule Senedi
(Rail Consignment Note)
4 - Kara Yolu Taşıma Senedi/Cmr
Senedi (Rdad Waybill/Cmr Consignment
Note)
yukarı
SİGORTA
BELGELERİ
Sigorta Poliçesi
Mallar bir yerden başka
bir yere sevk edilirken, sefkiyat
esnasında vuku bulabilecek risklere
karşı lehdarı koruyan bir belgedir.
Bir sigorta poliçesinde iki
ana taraf vardır; bunlar, sigorta
eden (sigorta şirketi), sigorta
edilen (sigortayı yaptıran veya
ciro yolu ile sigorta poliçesini
elinde bulunduran) taraflardır.
Bir sigorta poliçenin güvenli
olması için aşağıdaki hususları
içermelidir.
-
Sigortacı (sigortayı yapan),
-
Sigorta ettiren,
-
Sigortadan yararlanacak kimse,
-
Sigortanın konusu,
-
Taşıyıcı firma,
-
Taşıyacak araç,
-
Taşımanın süresi,
-
Malın taşıyıcıya teslim edildiği
ile alıcıya teslim edileceği
yer
-
Kapsanan riskler ile riskin
başlama ve bitim tarihi,
-
Sigorta edilen, taşıma konusu
olan mal bedeli
-
Sigorta primi tutarı, ödeme
yeri ve tarihi
-
Sigorta poliçesinin düzenlediği
tarih
Sigorta
Poliçesi Türleri
1) Takselenmiş
Poliçe (Valued Policy): Sigorta
konusu malın değerinin poliçe
üzerinde belirtildiği poliçe
türü.
2)
Takselenmemiş Poliçe (Unvalued
Policy/Open Policy)
3)
Bir sefkiyat için sigorta poliçesi
(Voyage Policy)
4)
Abonman Poliçesi (Floating Policy):
yukarı 
FİNANSMAN BELGELERİ
Poliçe
Satıcı tarafından düzenlenen
alıcının veya bir bankanın kabulunü,
bazen de alıcının bankasının
avalini içeren ve alıcıya verilen
kayıtsız bir ödeme emridir.
Ödeme emri, belirli bir meblağın
belirli bir tarihte ödenmesini
içerebileceği gibi, ibrazında
ödenmesini de içerebilmektedir.
Poliçelerde üç taraf mevcuttur.
1-
Keşideci (Drawer): Poliçeyi
düzenleyen (satıcı)
2-
Keşideli (Drawee): Üzerine poliçe
gönderilen taraf (alıcı)
3-
Leh dar (Beneficiary): Poliçede
belirtilen meblağın ödeneceği
kişi
Poliçelerin şu şekil şartlarına
uyması gerekmektedir.
1-
Düzenlediği lisanda ''poliçe''
sözcüğünü içermesi
2-
Şartsız ödeme emri (ödeyiniz,pay.vb)
ihtiva etmelidir,
3-
Leh dar (ödemenin yapılacağı
özel yada tüzel kişi)
belirtilmelidir,
4-
Keşide yeri ve tarihi
5-
Döviz cinsi ve tutarı,
6-
Keşidecinin adı, soyadı, unvanı
ve imzası
7-
Keşidelinin adı soyadı ve unvanı
8-
Vade
9-
Akreditif koşullarına göre konulması
gerekli kayıtlar
Poliçenin nüshaları: Bütün nüshalar
aynı olmak ve her nüsha üzerine
kaçıncı nüsha olduğu yazılmak
koşulu ile birden fazla nüsha
poliçe düzenlenebilmektedir.
Poliçenin sağladığı avantajlar:
1-
Alacağın tevsiki,
2-
Kredi aracı,
3-
Iskonto,
4-
Temlik,
5-
Rehin.
Poliçe ile ilgili bazı kavramlar
-
Tam ciro
-
Beyaz ciro
-
Temlik cirosu
-
Tahsil cirosu
-
Rehin cirosu
-
Poliçenin kabulü (Müşteri Kabulü-Banka
Kabulü)
·
Poliçede aval
|
yukarı 
|
| |
|